ViDA e-facturatieplicht en Digital Reporting Requirements: wat verandert er per 2030 en hoe werkt DRR?
De eerste en belangrijkste pijler van ViDA draait om e-facturatie en digitale rapportage. Vanaf 1 juli 2030 wordt gestructureerde e-facturatie verplicht voor alle grensoverschrijdende B2B-transacties binnen de EU, inclusief de verplichting om factuurdata digitaal te rapporteren aan belastingdiensten. Dit is de meest ingrijpende verandering die ViDA met zich meebrengt.
Het juridische kader is vastgelegd in drie wetteksten die op 25 maart 2025 zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU: Richtlijn EU 2025/516, Verordening EU 2025/517 en Uitvoeringsverordening EU 2025/518.
Op dit moment versturen veel bedrijven grensoverschrijdende facturen nog als PDF of papier, en dienen ze periodiek een ICP-opgave (Intracommunautaire Prestaties) in bij de belastingdienst. ViDA vervangt dit model volledig.
Vanaf 2030 geldt voor iedere intra-EU B2B-transactie:
DRR dekt een breed scala aan grensoverschrijdende transacties:
Binnenlandse transacties vallen voorlopig niet onder de EU-brede verplichting. Lidstaten mogen echter zelf een nationaal DRR-regime invoeren, en veel landen doen dat al of zijn dat van plan. In Nederland adviseerde EY in januari 2026 om verplichte DRR voor binnenlandse prestaties in te voeren per 1 januari 2032.
EN 16931 is de Europese norm voor het semantische datamodel van e-facturen. Oorspronkelijk ontwikkeld voor B2G-facturatie (business-to-government), wordt deze norm nu aangepast voor B2B-gebruik onder ViDA.
Op 13 februari 2026 heeft het Europese normalisatie-instituut CEN de update van EN 16931-1 formeel goedgekeurd. De belangrijkste wijzigingen voor ViDA zijn drie nieuwe verplichte data-elementen:
De werkgroep CEN TC 434 coordineert deze aanpassingen. Namens Nederland participeert het NEN in deze werkgroep. Peppol BIS Billing V3, het factuurformaat dat op het Peppol-netwerk wordt gebruikt, is al gebaseerd op EN 16931 en zal worden bijgewerkt om deze nieuwe elementen te ondersteunen.
ViDA introduceert effectief het Peppol 5-corner model als architectuur voor Europese e-facturatie met digitale rapportage. In het huidige 4-corner model verstuurt de verzender een factuur via twee Access Points naar de ontvanger. Het 5-corner model voegt een vijfde hoek toe: de belastingdienst.
Verzender ──▶ Access Point (C2) ──▶ Access Point (C3) ──▶ Ontvanger
│ │
└──▶ Belastingdienst ◀───┘
(Corner 5)
Bij elke factuur wordt automatisch een samenvatting (het DRR-bericht) naar de belastingdienst gestuurd. Doordat zowel de verzendende als de ontvangende lidstaat de data ontvangt, is een 100% match tussen verkoop- en inkooptransacties mogelijk. Dit maakt BTW-carrouselfraude (waarbij facturen worden verzonnen of verdubbeld) vrijwel onmogelijk.
Het 5-corner model is al operationeel in landen als Frankrijk (via PPF/PA), Slowakije en de VAE. ViDA maakt het de EU-brede standaard.
De huidige ICP-opgave is een periodieke listing (maandelijks of per kwartaal) die bedrijven indienen bij de Belastingdienst voor intracommunautaire transacties. Dit systeem heeft een belangrijke zwakte: er zit een vertraging van weken tot maanden tussen de transactie en de melding, wat ruimte biedt voor fraude.
ViDA DRR vervangt de ICP-opgave door continue rapportage direct uit e-facturen. De overgang verloopt automatisch: zodra je facturen via een ViDA-compliant kanaal verstuurt, wordt de rapportagedata meegestuurd en is de aparte ICP-opgave niet meer nodig.
Het EY-rapport over ViDA-implementatie in Nederland adviseert om de optionele ICV-rapportage (5-dagenrapportage voor intracommunautaire verwervingen) niet in te voeren per 2030. Als alternatief stelt het rapport voor om het BTW-aangiftetijdvak van kwartaal naar maand te verkorten. De lopende 5-corner Peppol-pilot, waarin de Nederlandse Belastingdienst participeert, kan deze rapportage overbodig maken doordat de Belastingdienst direct via Peppol toegang krijgt tot transactiedata.
De gerapporteerde data wordt opgeslagen in een vernieuwd EU-breed VIES-systeem (VAT Information Exchange System). Dit systeem wordt uitgebreid met:
De eerste versie van het vernieuwde VIES wordt verwacht in 2027.
Een belangrijk detail: onder ViDA hoeft de ontvanger geen toestemming meer te geven voor het ontvangen van e-facturen. Op dit moment kunnen bedrijven in sommige lidstaten e-facturen weigeren en een papieren factuur eisen. ViDA schaft die mogelijkheid af voor transacties die onder DRR vallen. Een e-factuur die voldoet aan EN 16931 is automatisch rechtsgeldig.
Hoewel de EU-brede DRR-verplichting pas per 2030 geldt voor grensoverschrijdende transacties, zijn lidstaten vrij om eerder en breder te gaan. Veel landen voeren al nationale e-facturatie- en rapportageverplichtingen in:
Uiterlijk 1 januari 2035 moeten alle nationale systemen zijn afgestemd op de ViDA-standaard.
Zie de landenpagina's voor details per land.
Op 24 september 2025 publiceerde de Europese Commissie een Implementation Strategy met een roadmap en actiepunten voor de DRR-invoering. In oktober 2025 organiseerde commissaris Wopke Hoekstra een Implementation Dialogue met 38 stakeholders, waarbij de behoefte aan een geharmoniseerd transmissiemodel voor DRR centraal stond. Deelnemers benadrukten dat lidstaten niet elk een eigen rapportageformat moeten ontwikkelen, maar dat er een gecoordineerde aanpak nodig is. Het MKB vroeg om aandacht voor de impact van de nieuwe verplichtingen op kleinere organisaties.
Als je al via Peppol factureert, heb je een voorsprong. Je facturen voldoen al aan EN 16931 en worden verstuurd via het netwerk dat de basis vormt voor het 5-corner model. De PSB van eConnect wordt bijgewerkt om de DRR-rapportage automatisch af te handelen zodra de verplichting ingaat.
In de praktijk verandert er voor jou weinig: je blijft facturen versturen zoals je gewend bent. De extra rapportage aan belastingdiensten verloopt achter de schermen. De PSB bepaalt op basis van de ontvanger en het type transactie of DRR-rapportage nodig is en handelt dit automatisch af.
De ICP-opgave is een periodieke listing (maandelijks of per kwartaal) die je achteraf indient bij de Belastingdienst. DRR vervangt dit door continue rapportage: factuurdata wordt binnen 10 dagen na uitreiking automatisch naar de belastingdienst gestuurd, direct uit de e-factuur. De aparte ICP-opgave is dan niet meer nodig.
De EU-brede DRR-verplichting per 1 juli 2030 geldt alleen voor grensoverschrijdende intra-EU transacties. Lidstaten mogen echter zelf een nationaal DRR-regime invoeren. In Nederland adviseerde EY om binnenlandse DRR in te voeren per 1 januari 2032.
In de praktijk weinig. Je facturen voldoen al aan EN 16931 en worden verstuurd via het netwerk dat de basis vormt voor het 5-corner model. De PSB van eConnect wordt bijgewerkt om de DRR-rapportage automatisch af te handelen zodra de verplichting ingaat. De extra rapportage verloopt achter de schermen.
Wil je weten of jouw factuurproces klaar is voor de DRR-verplichting? Neem contact op.
Ontdek hoe eConnect helpt